PARİS YAKASI SEÇKİSİ
Ghosts Before Breakfast
Ghosts Before Breakfast
Hans Richter · Germany · 16 mm · 6’30”
Animasyon ile canlı çekimi bir araya getiren Alman Dadaist bir film. Nesnelerin canlanıp etrafta uçuşmasını konu alan yapım, Nazi hükümeti tarafından “yoz sanat” olarak yasaklanmıştır. Richter’e göre Naziler, eğer nesneler isyan edebiliyorsa insanların da isyan edebileceğini düşünmüştür.
Yönetmen: Hans Richter
Oyuncular: Werner Graeff, Walter Gronostay, Paul Hindemith, Darius Milhaud, Madeleine Milhaud, Jean Oser, Willi Pferdekamp, Hans Richter
Meshes of the Afternoon
Meshes of the Afternoon
Maya Deren, Alexander Hammid · ABD · 16 mm · 14”
Meshes of the Afternoon, Amerikan deneysel sinemasının en etkili yapıtlarından biri olarak kabul edilir. Anlatı dışı bir film olan yapım, başkarakterin rüya benzeri bir hâlde göründüğü ve kameranın öznel bakışını aktardığı “trans filmi”nin erken ve temel örneklerinden biri sayılır. Filmde Maya Deren’in canlandırdığı merkez figür, bilinçdışıyla temas hâlindedir ve gerçekliğe sızan düşsel olayların ağına yakalanır. Anahtar ve bıçak gibi simgesel nesneler film boyunca tekrar eder; olay örgüsü açık uçlu ve kesintilidir. Deren, bir olayı doğru biçimde kaydetmekten çok, bir insanın o olaya dair hissettiği duyguyu filme aktarmak istediğini belirtmiştir. Filme 1959 yılında Teiji Ito tarafından müzik eklenmiştir.
Lapis
Lapis
James Whitney · ABD · 16 mm · 10’
Lapis, James Whitney’nin üç yıllık bir süreçte tamamladığı ikinci filmidir. Whitney, başlangıçta uçaksavar silahı olarak kullanılan ve askeri fazlalık ekipmanından dönüştürülen döner bir platformun altında, noktalı cam diskleri tek tek animasyonlayarak filmi üretmiştir. Ruhsallık ve meditasyonla ilgilenen Whitney, Lapis’i akashik eteri temsil eden bir mandala olarak görmüştür. Filmi kendi adıyla imzalamamış; bunun yerine, başlangıç ve bitişte sonsuz yaşamın simgesi olan, kendi kuyruğunu yiyen yılan figürü ouroboros’u kullanmayı tercih etmiştir.
My Name is Oona
My Name is Oona
Gunvor Nelson · ABD · 16 mm · 10’
My Name Is Oona, Gunvor Nelson’ın Oona’ya ait görüntüleri optik baskı yöntemiyle çoğaltmasıyla başlayan bir film. Yapım süreci, Nelson’ın bir Steve Reich konserine katılmasıyla ses tasarımı açısından yeni bir yön kazanır. Nelson, Oona’nın adını farklı biçimlerde söyleyişini kaydeder. Projeden haberdar olan Reich ise Oona’nın haftanın günlerini söylediği bir kaydı Nelson’a gönderir. Ses bandı Patrick Gleeson ile birlikte oluşturulur ve Nelson, filmi son hâline getirirken görüntü kurgusunu ses üzerinden yeniden şekillendirir.
Director: Gunvor Nelson
Cast: Oona Nelson
Spacy
Spacy
Takashi Ito · Japonya · 16 mm · 10’
Spacy, 700 ardışık fotoğraftan oluşur ve bu görüntüler kare kare yeniden filme alınarak yapılandırılmıştır. Film, katı bir kurala göre ilerleyen bir hareket sistemi kurar: doğrusal hareketlerden dairesel ve parabolik hareketlere, yatay eksenden dikey eksene uzanan bir dönüşüm izlenir.
Yours
Yours
Jeff Scher · ABD · 16 mm · 4’
Yours, 1945 yılında “film jukebox”larda gösterilmek üzere üretilmiş bir soundieden yola çıkar. II. Dünya Savaşı’nın ayrılıklar ve kayıplarla dolu atmosferinde, sonsuz aşk temasını işleyen popüler bir şarkıyı yeniden ele alır. Roberts Brothers ve Bunnell Sisters tarafından seslendirilen performansın ikizli yapısı, filmin deneysel yaklaşımı için çıkış noktası oluşturur. Scher, soyut animasyonu doğrudan orijinal film kopyasının üzerine çekerek üretir. Artık neredeyse yok olmaya yüz tutmuş bir animasyon kamerası olan Master Oxberry ile, iki film şeridini aynı anda pozlayarak (bi-pack) görüntüyü katmanlandırır. Orijinal pozitif ve negatif üzerinden iki ayrı çekim gerçekleştirir; böylece siyah alanlar bir animasyon katmanıyla, beyaz alanlar ise başka bir katmanla yer değiştirir. Ortaya çıkan sonuçta, ilk soundienin izi silinmez biçimde görünür kalır—iki animasyon katmanı arasındaki farkta varlığını sürdürür.